Đơn vị triển khai ESG: Doanh nghiệp nên chọn đối tác như thế nào?

Đơn vị triển khai ESG là tổ chức đồng hành cùng doanh nghiệp trong quá trình nhận diện vấn đề môi trường – xã hội – quản trị, đánh giá mức độ sẵn sàng, xây dựng lộ trình hành động, thiết lập hệ thống dữ liệu và hỗ trợ công bố thông tin ESG phù hợp với mục tiêu phát triển. Một đơn vị triển khai ESG có năng lực không chỉ giúp doanh nghiệp “làm báo cáo”, mà quan trọng hơn là giúp ESG đi vào vận hành, gắn với chiến lược, quản trị rủi ro và yêu cầu ngày càng cao từ nhà đầu tư, khách hàng, chuỗi cung ứng.

Theo IFC, dịch vụ ESG hiệu quả cần có cách tiếp cận tích hợp, hỗ trợ doanh nghiệp xử lý đồng thời rủi ro trên toàn bộ phổ môi trường, xã hội và quản trị, xây dựng năng lực nội bộ và tháo gỡ các điểm nghẽn đối với đầu tư. Trong khi đó, IFRS Sustainability Disclosure Standards yêu cầu doanh nghiệp xác định các rủi ro và cơ hội bền vững có thể ảnh hưởng đến triển vọng kinh doanh trong toàn bộ chuỗi giá trị. Điều này cho thấy việc lựa chọn đúng đối tác triển khai ESG có ý nghĩa lớn với chất lượng của cả quá trình chuyển đổi.

• Đơn vị triển khai ESG giúp doanh nghiệp đánh giá hiện trạng, xác định ưu tiên, xây dựng lộ trình, thiết kế dữ liệu và hoàn thiện công bố ESG.
• Doanh nghiệp nên lựa chọn đối tác có phương pháp rõ ràng, hiểu chuẩn tham chiếu như GRI, IFRS S1/S2 và nắm được bối cảnh công bố ESG tại Việt Nam.
• Một dịch vụ triển khai ESG tốt cần gắn với thực trạng từng doanh nghiệp, không áp dụng mô hình sao chép đồng loạt.
• Các tiêu chí quan trọng khi chọn đơn vị triển khai ESG gồm: năng lực chuyên môn, kinh nghiệm ngành, cách tiếp cận dữ liệu, khả năng đào tạo chuyển giao và tính minh bạch về phạm vi công việc.
• Tại Việt Nam, UBCKNN và IFC đã thúc đẩy công bố ESG theo hướng chuyên biệt hơn cho các ngành Tài chính, Sản xuất, Bất động sản – Xây dựng, cho thấy doanh nghiệp cần ngày càng chú trọng đến việc triển khai ESG bài bản.

Cần lựa chọn đúng đơn vị triển khai ESG?

ESG đang chuyển từ một chủ đề mang tính định hướng sang một năng lực quản trị có ảnh hưởng trực tiếp đến niềm tin thị trường. IFRS Foundation cho biết các chuẩn công bố bền vững được xây dựng nhằm tạo ra thông tin hữu ích cho nhà đầu tư và tăng khả năng so sánh toàn cầu. GRI cũng nhấn mạnh vai trò của báo cáo bền vững trong việc giúp tổ chức hiểu và hành động trên toàn bộ phạm vi tác động của mình.

Trong bối cảnh đó, lựa chọn sai đơn vị triển khai ESG có thể khiến doanh nghiệp gặp ba vấn đề:

• Triển khai dàn trải, thiếu trọng tâm
• Có báo cáo nhưng không có hệ thống dữ liệu vận hành
• Chi phí bỏ ra không tạo được năng lực quản trị lâu dài

Ngược lại, một đối tác triển khai ESG phù hợp sẽ giúp doanh nghiệp xác định đúng điểm xuất phát, làm rõ vấn đề trọng yếu, thiết kế lộ trình phù hợp với nguồn lực và giảm nguy cơ đầu tư sai hướng.

>>>ESG cho doanh nghiệp là gì? Lợi ích, lộ trình và cách triển khai hiệu quả

Đơn vị triển khai ESG hỗ trợ doanh nghiệp những gì?

Tiêu chí lựa chọn đơn vị triển khai ESG phù hợp

IXCERT là một trong 09 tổ chức tại Việt Nam đã gia nhập GRI - Tổ chức quốc tế có khung tham chiếu để làm báo cáo ESG phổ biến nhất thế giới, được >100 quốc gia chấp nhận và có đánh giá xếp hạng báo cáo ESG. Để nhận được báo giá cụ thể, Quý khách hàng vui lòng liên hệ đến Hotline: 0915.971.369 để được tư vấn 24/7.

Dưới đây, IXCERT gợi ý một số tiêu chí giúp doanh nghiệp lựa chọn đơn vị tư vấn triển khai ESG phù hợp:

1. Hiểu rõ phương pháp và chuẩn tham chiếu

Doanh nghiệp nên ưu tiên đơn vị nắm được các khung phổ biến như:

• Tiêu chuẩn GRI

• Hướng dẫn công bố ESG theo ngành tại Việt Nam

• Các yêu cầu liên quan tới dữ liệu khí hậu, phát thải và báo cáo bền vững

Các nguồn chính thống hiện cho thấy ESG đang gắn ngày càng chặt với cả công bố tác động và công bố thông tin phục vụ nhà đầu tư. Vì vậy, đơn vị triển khai ESG không thể chỉ mạnh về truyền thông, mà cần có nền tảng chuẩn mực rõ ràng.

2. Có khả năng phân tích theo ngành

Một doanh nghiệp tài chính, nhà máy sản xuất và doanh nghiệp bất động sản – xây dựng sẽ có trọng tâm ESG rất khác nhau. Việc UBCKNN công bố hướng dẫn riêng theo ba ngành này là minh chứng rõ rằng tiếp cận ESG cần mang tính đặc thù ngành.

Bởi vậy, khi lựa chọn đối tác triển khai ESG, doanh nghiệp nên kiểm tra:

• Đơn vị đã từng làm với ngành tương tự chưa?

• Có hiểu dữ liệu vận hành đặc thù không?

• Có phân biệt rõ vấn đề trọng yếu của từng mô hình kinh doanh không?

3. Có năng lực làm việc với dữ liệu, không chỉ viết tài liệu

Một lỗi phổ biến khi chọn đơn vị triển khai ESG là chỉ nhìn vào khả năng viết báo cáo, trong khi điểm khó nhất lại nằm ở dữ liệu. Báo cáo tốt cần dựa trên dữ liệu có cấu trúc, có trách nhiệm cập nhật và có thể đối chiếu.

IFRS Sustainability Disclosure Standards yêu cầu doanh nghiệp sử dụng thông tin hợp lý, có thể hỗ trợ được tại ngày báo cáo khi xác định rủi ro và cơ hội bền vững. Điều này gián tiếp cho thấy chất lượng dữ liệu và phương pháp là yếu tố rất quan trọng.

4. Có khả năng chuyển giao cho đội ngũ nội bộ

ESG không phải một dự án “làm xong là kết thúc”. Sau khi đơn vị bên ngoài hoàn tất, doanh nghiệp vẫn cần:

• Cập nhật dữ liệu
• Theo dõi tiến độ
• Rà soát chính sách
• Chuẩn bị báo cáo kỳ tiếp theo
• Phản hồi yêu cầu của khách hàng hoặc nhà đầu tư

IFC nhấn mạnh hoạt động ESG cần đi cùng xây dựng năng lực. Vì vậy, dịch vụ triển khai ESG nên có yếu tố đào tạo, hướng dẫn và chuyển giao cho đầu mối nội bộ, thay vì tạo ra sự phụ thuộc dài hạn.

5. Minh bạch phạm vi, đầu ra và chi phí

Một đơn vị triển khai ESG chuyên nghiệp cần mô tả rõ:

• Làm gì
• Không làm gì
• Thời gian bao lâu
• Doanh nghiệp cần phối hợp thế nào
• Đầu ra cụ thể gồm những tài liệu nào
• Chi phí gắn với từng giai đoạn ra sao

Điều này đặc biệt quan trọng khi doanh nghiệp đang so sánh chi phí triển khai ESG giữa nhiều phương án. Chi phí thấp chưa chắc là tối ưu nếu phạm vi quá hẹp hoặc không tạo ra hệ thống có thể vận hành lâu dài.

>>> Chi phí triển khai ESG gồm những gì? Cách doanh nghiệp dự toán

Những dấu hiệu doanh nghiệp nên cẩn trọng khi chọn đối tác ESG

1. Cam kết kết quả quá nhanh, quá chung chung

Nếu một đơn vị khẳng định có thể “hoàn thành ESG” trong thời gian rất ngắn mà không cần khảo sát sâu, doanh nghiệp cần cẩn trọng. ESG liên quan đến chiến lược, dữ liệu, vận hành và công bố thông tin; không nên bị giản lược thành một bộ hồ sơ mẫu.

2. Không làm rõ phương pháp đánh giá

Một đơn vị triển khai ESG đáng tin cậy cần nói rõ họ sẽ đánh giá theo cách nào, dựa trên khung nào, dữ liệu nào được sử dụng và kết quả được phân tích ra sao.

3. Chỉ tập trung vào báo cáo, bỏ qua hệ thống vận hành

Doanh nghiệp có thể nhận được một báo cáo ESG đẹp nhưng không có quy trình thu thập dữ liệu, không có phân công trách nhiệm, không có lộ trình theo dõi. Khi đó, báo cáo rất khó duy trì cho các kỳ sau.

4. Không phân biệt ESG với hoạt động truyền thông thương hiệu

ESG có thể hỗ trợ truyền thông, nhưng bản chất của ESG là quản trị tác động, rủi ro và cơ hội. GRI, IFRS và IFC đều tiếp cận ESG ở góc độ hệ thống, dữ liệu và trách nhiệm quản trị, không chỉ là hình ảnh.

Khi nào doanh nghiệp nên tìm đơn vị triển khai ESG?

Doanh nghiệp nên cân nhắc hợp tác với đơn vị triển khai ESG khi rơi vào một trong các tình huống sau:

• Chưa biết bắt đầu từ đâu
• Muốn đánh giá toàn diện hiện trạng ESG
• Cần xây dựng lộ trình ESG theo từng giai đoạn
• Dữ liệu ESG đang phân tán và thiếu chuẩn hóa
• Cần lập báo cáo ESG hoặc báo cáo phát triển bền vững
• Khách hàng hoặc nhà đầu tư yêu cầu thông tin ESG
• Muốn nâng năng lực cạnh tranh trong chuỗi cung ứng

Trong bối cảnh công bố ESG đang được thúc đẩy mạnh hơn tại Việt Nam và quốc tế, việc lựa chọn đúng đơn vị triển khai ESG sẽ giúp doanh nghiệp rút ngắn thời gian thử sai, tránh làm dàn trải và xây được nền tảng lâu dài hơn.

Q&A – Câu hỏi thường gặp về đơn vị triển khai ESG

1. Đơn vị triển khai ESG khác gì với đơn vị chỉ lập báo cáo ESG?

Đơn vị triển khai ESG thường tham gia sâu hơn, từ đánh giá hiện trạng, xác định trọng yếu, xây lộ trình, thiết kế dữ liệu đến hỗ trợ báo cáo. Trong khi đó, đơn vị chỉ lập báo cáo có thể chủ yếu tập trung vào khâu biên soạn tài liệu công bố.

2. Doanh nghiệp mới bắt đầu có cần thuê đơn vị triển khai ESG không?

Nên cân nhắc, nhất là khi doanh nghiệp chưa có phương pháp đánh giá, chưa xác định được vấn đề trọng yếu hoặc không biết nên ưu tiên dữ liệu nào trước. IFC cho rằng dịch vụ ESG hiệu quả cần giải quyết rủi ro theo cách tích hợp và xây dựng năng lực cho doanh nghiệp, đây là giá trị mà một đối tác phù hợp có thể mang lại.

3. Nên chọn đơn vị am hiểu GRI hay IFRS S1/S2?

Tùy mục tiêu của doanh nghiệp. GRI phù hợp khi cần báo cáo tác động với các bên liên quan; IFRS S1/S2 phù hợp hơn khi doanh nghiệp hướng đến thông tin bền vững hữu ích cho nhà đầu tư và thị trường vốn. Một đơn vị triển khai ESG tốt cần giải thích được sự khác biệt này để giúp doanh nghiệp chọn đúng hướng.

4. Đơn vị triển khai ESG có cần hiểu ngành nghề của doanh nghiệp không?

Có. Các hướng dẫn công bố ESG theo ngành được UBCKNN giới thiệu năm 2025 cho thấy đặc thù lĩnh vực rất quan trọng. Do đó, kinh nghiệm ngành là một tiêu chí nên được ưu tiên khi lựa chọn đối tác triển khai ESG.

5. Làm thế nào để biết một báo giá triển khai ESG có phù hợp?

Doanh nghiệp nên đối chiếu báo giá với phạm vi công việc, đầu ra, thời gian, yêu cầu phối hợp và mức độ chuyển giao nội bộ. Một mức giá thấp nhưng bỏ qua đánh giá hiện trạng, dữ liệu hoặc lộ trình dài hạn có thể khiến tổng chi phí thực tế cao hơn về sau.

6. Sau khi triển khai xong, doanh nghiệp có thể tự vận hành ESG không?

Có, nếu dự án có cấu phần chuyển giao. IFC nhấn mạnh xây dựng năng lực là một phần quan trọng trong hoạt động ESG. Vì vậy, doanh nghiệp nên yêu cầu đơn vị hỗ trợ đào tạo, bàn giao bộ chỉ số, biểu mẫu và quy trình vận hành sau dự án.

Doanh nghiệp cần triển khai ESG nhưng chưa biết bắt đầu từ đâu?

IXCERT hỗ trợ đánh giá hiện trạng, xác định bộ chỉ số, xây dựng hệ thống dữ liệu và lập báo cáo ESG theo lộ trình phù hợp với mục tiêu công bố, yêu cầu nhà đầu tư và xu hướng phát triển bền vững.

Liên hệ IXCERT để được trao đổi về dịch vụ triển khai ESG cho doanh nghiệp.