Quyết định 926/QĐ-TTg: Nhà nước hỗ trợ doanh nghiệp làm ESG

Quyết định 926/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình hỗ trợ kinh doanh bền vững giai đoạn 2026–2030, đặt trọng tâm vào việc thúc đẩy doanh nghiệp khu vực tư nhân, hộ kinh doanh, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã và tổ hợp tác phát triển theo hướng bền vững hơn.

Hiểu một cách thực tiễn, Chương trình hỗ trợ kinh doanh bền vững là chính sách nhằm tạo hệ sinh thái hỗ trợ các mô hình kinh doanh có khả năng cân bằng giữa hiệu quả kinh tế, trách nhiệm xã hội và bảo vệ môi trường. Đây là bước đi quan trọng trong bối cảnh doanh nghiệp Việt Nam đang chịu áp lực ngày càng lớn từ chuyển đổi xanh, yêu cầu ESG, trách nhiệm chuỗi cung ứng, kinh tế tuần hoàn và cam kết phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.

Điểm đáng chú ý của Quyết định 926/QĐ-TTg là chương trình không chỉ hướng tới doanh nghiệp lớn, mà mở rộng đến cả hộ kinh doanh và hợp tác xã — những khu vực có vai trò quan trọng trong nền kinh tế nhưng thường thiếu nguồn lực để tiếp cận các công cụ quản trị bền vững, tiêu chuẩn xanh, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo.

• Quyết định 926/QĐ-TTg được ban hành ngày 25/05/2026, phê duyệt Chương trình hỗ trợ kinh doanh bền vững giai đoạn 2026–2030.
• Chương trình đặt mục tiêu hỗ trợ khoảng 25.000 doanh nghiệp, hộ kinh doanh, hợp tác xã kinh doanh bền vững.
• Mục tiêu khác là hỗ trợ xây dựng ít nhất 20 mô hình kinh doanh bền vững thành công điển hình để lan tỏa.
• Ba nhóm mô hình trọng tâm gồm: kinh tế tuần hoàn, kinh doanh bao trùm, mô hình áp dụng ESG và các mô hình kinh doanh bền vững khác.
• Đối tượng thụ hưởng gồm doanh nghiệp khu vực tư nhân, hộ kinh doanh, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã, tổ hợp tác thực hiện kinh doanh bền vững.
• Các hoạt động hỗ trợ bao gồm phát triển hệ sinh thái, tư vấn, đào tạo, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, truyền thông, xúc tiến thương mại và mở rộng thị trường.

>>> Xây dựng, triển khai chiến lược ESG và báo cáo ESG

Quyết định 926/QĐ-TTg là gì?

Quyết định 926/QĐ-TTg là văn bản của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình hỗ trợ kinh doanh bền vững giai đoạn 2026–2030. Chương trình được thiết kế nhằm phát triển hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp, hộ kinh doanh và hợp tác xã theo hướng bền vững, qua đó đóng góp vào tạo việc làm, nâng cao mức sống cho người thu nhập thấp, hỗ trợ nhóm yếu thế, bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu.

Điểm cốt lõi của chương trình là thúc đẩy khu vực kinh tế tư nhân tăng trưởng chất lượng và hiệu quả, không chỉ dựa trên kết quả tài chính mà còn cân bằng với trách nhiệm xã hội và bảo vệ tài nguyên môi trường. Đây cũng là định hướng phù hợp với 17 Mục tiêu phát triển bền vững của Liên Hợp Quốc và cam kết Net Zero của Việt Nam vào năm 2050.

Với doanh nghiệp, Quyết định 926/QĐ-TTg có thể được xem là tín hiệu chính sách quan trọng: kinh doanh bền vững không còn là xu hướng tự nguyện riêng lẻ, mà đang trở thành một hướng phát triển được Nhà nước khuyến khích, hỗ trợ và từng bước xây dựng thành hệ sinh thái.

>>>ESG cho doanh nghiệp là gì? Lợi ích, lộ trình và cách triển khai hiệu quả

Mục tiêu của Chương trình hỗ trợ kinh doanh bền vững giai đoạn 2026–2030

Hỗ trợ khoảng 25.000 cơ sở kinh doanh bền vững

Một trong những mục tiêu cụ thể của Chương trình hỗ trợ kinh doanh bền vững là hỗ trợ khoảng 25.000 doanh nghiệp, hộ kinh doanh và hợp tác xã trong giai đoạn 2026–2030. Con số này cho thấy chương trình có quy mô rộng, hướng đến nhiều nhóm chủ thể khác nhau trong nền kinh tế, không chỉ giới hạn ở doanh nghiệp đã có nền tảng quản trị tốt.

Đối với khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh, hợp tác xã, đây là cơ hội để tiếp cận các hỗ trợ về tư vấn, đào tạo, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, xúc tiến thương mại và mở rộng thị trường.

Xây dựng ít nhất 20 mô hình điển hình

Bên cạnh số lượng hỗ trợ, chương trình cũng đặt mục tiêu xây dựng ít nhất 20 mô hình doanh nghiệp, hộ kinh doanh, hợp tác xã kinh doanh bền vững thành công điển hình. Các mô hình này có vai trò như những trường hợp mẫu để lan tỏa, khuyến khích cộng đồng doanh nghiệp học hỏi và áp dụng.

Với doanh nghiệp đang chuyển đổi xanh hoặc triển khai ESG, đây là tín hiệu tích cực: những đơn vị có mô hình tốt, dữ liệu rõ, tác động xã hội – môi trường cụ thể có thể có thêm cơ hội được ghi nhận và nhân rộng.

Đối tượng thụ hưởng của Quyết định 926/QĐ-TTg

Theo nội dung chương trình, đối tượng thụ hưởng gồm:

• Doanh nghiệp khu vực tư nhân
• Hộ kinh doanh
• Hợp tác xã
• Liên hiệp hợp tác xã
• Tổ hợp tác thực hiện kinh doanh bền vững

Cách xác định này cho thấy Quyết định 926/QĐ-TTg tiếp cận khá rộng. Không chỉ các doanh nghiệp có quy mô lớn hoặc doanh nghiệp niêm yết mới cần quan tâm đến bền vững. Hộ kinh doanh, hợp tác xã, tổ hợp tác — đặc biệt trong các lĩnh vực nông nghiệp, thực phẩm, sản xuất, thương mại, thủ công, dịch vụ cộng đồng — cũng có thể là nhóm hưởng lợi nếu đáp ứng điều kiện của chương trình.

Đây là điểm rất đáng chú ý vì các mô hình hợp tác xã, hộ kinh doanh thường gắn trực tiếp với sinh kế địa phương, người lao động thu nhập thấp, chuỗi cung ứng nông sản, tài nguyên tự nhiên và cộng đồng. Khi các nhóm này được hỗ trợ chuyển đổi theo hướng bền vững, tác động có thể lan rộng từ cấp doanh nghiệp đến cấp cộng đồng.

3 mô hình kinh doanh bền vững được nhấn mạnh trong Quyết định 926/QĐ-TTg

1. Mô hình kinh doanh áp dụng kinh tế tuần hoàn

Kinh tế tuần hoàn là mô hình trong đó hoạt động thiết kế, sản xuất, tiêu dùng và cung cấp sản phẩm, dịch vụ hướng tới giảm khai thác nguyên liệu, tái chế, tái sử dụng, kéo dài vòng đời sản phẩm, hạn chế chất thải và giảm tác động xấu đến môi trường.

Với doanh nghiệp, mô hình này có thể thể hiện qua:

• Tối ưu sử dụng nguyên vật liệu
• Thiết kế bao bì dễ tái chế
• Tái sử dụng phụ phẩm trong sản xuất
• Giảm chất thải ra môi trường
• Kéo dài vòng đời sản phẩm
• Tối ưu năng lượng và tài nguyên

>>>Kinh tế tuần hoàn là gì? Cách doanh nghiệp áp dụng trong chuyển đổi xanh

2. Mô hình kinh doanh bao trùm

Kinh doanh bao trùm là mô hình huy động người thu nhập thấp tham gia vào chuỗi giá trị của doanh nghiệp, hộ kinh doanh hoặc hợp tác xã. Họ có thể tham gia với vai trò nhà cung ứng, khách hàng, nhà phân phối hoặc người lao động, qua đó tạo ra giá trị chia sẻ giữa doanh nghiệp và cộng đồng.

Đây là mô hình có ý nghĩa đặc biệt với doanh nghiệp nông nghiệp, thực phẩm, thủ công, dịch vụ địa phương, phân phối bán lẻ hoặc các ngành có mạng lưới cộng đồng rộng. Khi triển khai tốt, kinh doanh bao trùm không chỉ tạo doanh thu mà còn góp phần nâng cao sinh kế, tạo việc làm và giảm khoảng cách tiếp cận cơ hội kinh tế.

3. Mô hình áp dụng ESG và các mô hình kinh doanh bền vững khác

Nhóm thứ ba là mô hình kinh doanh áp dụng khung tiêu chuẩn Môi trường – Xã hội – Quản trị, tức ESG, và các mô hình kinh doanh bền vững khác. Đây là nhóm có ý nghĩa lớn với doanh nghiệp muốn tiếp cận khách hàng quốc tế, chuỗi cung ứng toàn cầu, vốn xanh, tài chính bền vững hoặc nâng cao minh bạch quản trị.

Áp dụng ESG không chỉ là lập báo cáo, mà bao gồm cách doanh nghiệp quản lý:

• Tác động môi trường
• Phát thải khí nhà kính
• Người lao động và cộng đồng
• Trách nhiệm sản phẩm
• Quản trị rủi ro
• Minh bạch thông tin
• Tuân thủ pháp luật và đạo đức kinh doanh

>>> Báo cáo ESG là gì? Hướng dẫn lập báo cáo ESG cho doanh nghiệp

Điều kiện để doanh nghiệp được hỗ trợ theo Quyết định 926/QĐ-TTg

Theo chương trình, doanh nghiệp, hộ kinh doanh, hợp tác xã kinh doanh bền vững được hỗ trợ khi đáp ứng một trong các điều kiện được nêu. Các điều kiện đáng chú ý gồm:

• Đã có giải thưởng, chứng chỉ, giấy chứng nhận cấp quốc tế, quốc gia, cấp tỉnh hoặc ISO về chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn, môi trường, ESG, kinh doanh bao trùm, kinh doanh bền vững hoặc trách nhiệm xã hội.
• Là doanh nghiệp xã hội theo quy định pháp luật.
• Đang triển khai dự án xanh, dự án đáp ứng tiêu chí tuần hoàn hoặc áp dụng khung tiêu chuẩn ESG theo quy định pháp luật.
• Đáp ứng tiêu chí xác định mô hình kinh doanh bền vững được công bố trên Cổng thông tin quốc gia hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa.
• Đáp ứng khung tiêu chí đánh giá mô hình kinh doanh bền vững theo phụ lục kèm theo Quyết định.

Như vậy, doanh nghiệp muốn tận dụng cơ hội từ Quyết định 926/QĐ-TTg nên chủ động rà soát lại hiện trạng: đã có chứng nhận, dữ liệu môi trường, báo cáo ESG, kế hoạch chuyển đổi xanh, dự án tuần hoàn hay mô hình tác động xã hội hay chưa.

>>>Dịch vụ đánh giá ESG: Doanh nghiệp được đánh giá gì, xếp hạng ra sao?

3 nhóm hoạt động chính của Chương trình hỗ trợ kinh doanh bền vững

1. Phát triển hệ sinh thái hỗ trợ kinh doanh bền vững

Chương trình nhấn mạnh việc phát triển hệ sinh thái hỗ trợ thông qua truyền thông, phổ biến thông tin, xây dựng mạng lưới chuyên gia, phát triển nền tảng số, tổ chức diễn đàn, hội thảo, tọa đàm và thúc đẩy tài chính xanh, đầu tư tạo tác động xã hội – môi trường.

Đây là nền tảng cần thiết để doanh nghiệp không chuyển đổi đơn lẻ, mà có thể tiếp cận chuyên gia, công cụ, tài chính, đối tác và thực tiễn tốt trong nước – quốc tế.

2. Hỗ trợ trực tiếp doanh nghiệp, hộ kinh doanh, hợp tác xã

Các nội dung hỗ trợ bao gồm tư vấn, đào tạo, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, đo lường chất lượng, kiểm định, thử nghiệm, sở hữu trí tuệ, xúc tiến thương mại và mở rộng thị trường.

Điểm này rất quan trọng vì kinh doanh bền vững không chỉ nằm ở môi trường hay ESG, mà liên quan trực tiếp đến năng lực vận hành, quản trị, công nghệ, thị trường và năng suất.

3. Quản lý, giám sát và đánh giá chương trình

Chương trình cũng đặt ra hoạt động quản lý, gồm xây dựng tài liệu hướng dẫn, khung giám sát, đánh giá định kỳ hoặc đột xuất, đánh giá độc lập giữa kỳ và tổng kết chương trình. Đây là cơ sở để theo dõi hiệu quả triển khai, đảm bảo hỗ trợ không chỉ dừng ở chính sách mà có thể đo được kết quả và tác động.

Doanh nghiệp nên chuẩn bị gì để tiếp cận chương trình theo Quyết định 926/QĐ-TTg?

Để sẵn sàng với Chương trình hỗ trợ kinh doanh bền vững, doanh nghiệp nên bắt đầu từ những bước thực tế sau:

Rà soát mô hình kinh doanh hiện tại

Doanh nghiệp cần xác định mình đang gần với mô hình nào: kinh tế tuần hoàn, kinh doanh bao trùm, ESG hay mô hình bền vững khác. Việc tự nhận diện đúng mô hình sẽ giúp doanh nghiệp chuẩn bị hồ sơ, dữ liệu và câu chuyện phát triển phù hợp.

Chuẩn hóa dữ liệu và bằng chứng

Các nội dung như tiêu thụ năng lượng, nước, chất thải, phát thải, lao động, an toàn, đào tạo, cộng đồng, tuân thủ, quản trị rủi ro cần được thu thập có hệ thống. Nếu doanh nghiệp đã có chứng nhận ISO, báo cáo ESG, báo cáo phát thải, hồ sơ môi trường hoặc chương trình trách nhiệm xã hội, nên tập hợp lại thành bộ hồ sơ minh chứng.

Xây dựng lộ trình cải thiện

Không phải doanh nghiệp nào cũng đã hoàn thiện mô hình bền vững ngay từ đầu. Tuy nhiên, việc có lộ trình rõ ràng về mục tiêu, hành động, chỉ số và trách nhiệm thực hiện sẽ giúp doanh nghiệp thể hiện cam kết và năng lực cải tiến.

>>>Chi phí triển khai ESG gồm những gì? Cách doanh nghiệp dự toán ngân sách hiệu quả

Quyết định 926/QĐ-TTg có ý nghĩa gì với chuyển đổi xanh và ESG?

Quyết định 926/QĐ-TTg tạo ra một khung chính sách quan trọng để thúc đẩy chuyển đổi xanh và ESG trong khu vực kinh tế tư nhân. Thay vì nhìn ESG như một yêu cầu chỉ dành cho doanh nghiệp lớn hoặc doanh nghiệp xuất khẩu, chương trình mở rộng cách tiếp cận đến cả hộ kinh doanh, hợp tác xã và tổ hợp tác.

Điều này có ý nghĩa lớn ở 3 khía cạnh.

• Giúp nâng cao nhận thức về kinh doanh bền vững trong cộng đồng doanh nghiệp.
• Tạo động lực để doanh nghiệp đầu tư vào dữ liệu, quản trị, tiêu chuẩn, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo.
• Kết nối doanh nghiệp với tài chính xanh, thị trường bền vững và các mô hình kinh doanh có tác động tích cực đến xã hội – môi trường.

Với các doanh nghiệp đang làm ESG, đây là thời điểm phù hợp để rà soát hệ thống, xây dựng báo cáo, chuẩn hóa dữ liệu và chứng minh năng lực chuyển đổi thông qua các tiêu chí rõ ràng.

Q&A – Câu hỏi thường gặp về Quyết định 926/QĐ-TTg

1. Quyết định 926/QĐ-TTg quy định nội dung gì?

Quyết định 926/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình hỗ trợ kinh doanh bền vững giai đoạn 2026–2030, nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, hộ kinh doanh, hợp tác xã phát triển theo hướng bền vững, cân bằng giữa hiệu quả kinh tế, trách nhiệm xã hội và bảo vệ môi trường.

2. Ai là đối tượng được hỗ trợ trong Quyết định 926/QĐ-TTg?

Đối tượng thụ hưởng gồm doanh nghiệp khu vực tư nhân, hộ kinh doanh, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã và tổ hợp tác thực hiện kinh doanh bền vững.

3. Chương trình đặt mục tiêu hỗ trợ bao nhiêu đơn vị?

Giai đoạn 2026–2030, chương trình đặt mục tiêu hỗ trợ khoảng 25.000 doanh nghiệp, hộ kinh doanh, hợp tác xã và hỗ trợ xây dựng ít nhất 20 mô hình kinh doanh bền vững thành công điển hình.

4. Có những mô hình kinh doanh bền vững nào được nhắc đến trong Quyết định 926/QĐ-TTg?

Chương trình nêu 3 nhóm mô hình chính: mô hình áp dụng kinh tế tuần hoàn, mô hình kinh doanh bao trùm, mô hình áp dụng ESG và các mô hình kinh doanh bền vững khác.

5. Doanh nghiệp có chứng nhận ISO về chuyển đổi xanh có lợi thế không?

Có. Một trong các điều kiện hỗ trợ là doanh nghiệp đã có giải thưởng, chứng chỉ, giấy chứng nhận cấp quốc tế, quốc gia, cấp tỉnh hoặc ISO liên quan đến chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn, môi trường, ESG, kinh doanh bao trùm, kinh doanh bền vững hoặc trách nhiệm xã hội.

6. Doanh nghiệp nên bắt đầu từ đâu để phù hợp Quyết định 926/QĐ-TTg?

Doanh nghiệp nên bắt đầu bằng việc đánh giá hiện trạng mô hình kinh doanh, xác định mức độ phù hợp với tiêu chí bền vững, chuẩn hóa dữ liệu môi trường – xã hội – quản trị, xây dựng lộ trình cải thiện và chuẩn bị hồ sơ minh chứng.

7. Quyết định 926/QĐ-TTg có liên quan đến ESG không?

Có. Một trong các nhóm mô hình được chương trình nhắc đến là mô hình áp dụng khung tiêu chuẩn Môi trường – Xã hội – Quản trị, tức ESG, cùng các mô hình kinh doanh bền vững khác. Vì vậy, doanh nghiệp đang triển khai ESG có thể xem đây là chính sách hỗ trợ quan trọng cần theo dõi.