Doanh nghiệp có thể tham chiếu theo các văn bản pháp luật sau để biết mình có thuộc đối tượng lập báo cáo giảm nhẹ phát thải hay không và nắm được các quy định pháp luật hiện hành để tuân thủ trong quá trình lập báo cáo giảm nhẹ phát thải khí nhà kính:

• Luật Bảo vệ môi trường số 72/2020/QH14: Điều 91 quy định về giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và các đối tượng có nghĩa vụ thực hiện.
• Nghị định 06/2022/NĐ-CP: quy định chi tiết nghĩa vụ và quy trình lập báo cáo giảm nhẹ phát thải
• Nghị định 45/2022/NĐ-CP: Quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực môi trường (bao gồm các mức phạt nếu không tuân thủ quy định về kiểm kê và báo cáo giảm nhẹ).
• Quyết định số 13/2024/QĐ-TTg: Ban hành danh mục lĩnh vực, cơ sở phát thải khí nhà kính phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính

Thông tư hướng dẫn của các Bộ quản lý ngành về báo cáo kết quả giảm nhẹ phát thải khí nhà kính

Tùy vào doanh nghiệp thuộc lĩnh vực nào mà sẽ có thông tư hướng dẫn phương pháp đo đạc, báo cáo và thẩm định (MRV) riêng:

• Lĩnh vực Công thương (Năng lượng, sản xuất công nghiệp): Thông tư 38/2023/TT-BCT: Quy định kỹ thuật đo đạc, báo cáo, thẩm định giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và kiểm kê khí nhà kính ngành Công Thương.
• Lĩnh vực Tài nguyên và Môi trường (Quản lý chất thải): Thông tư 17/2022/TT-BTNMT: Quy định kỹ thuật đo đạc, báo cáo, thẩm định giảm nhẹ phát thải và kiểm kê khí nhà kính lĩnh vực quản lý chất thải.
• Lĩnh vực Xây dựng: Thông tư 13/2024/TT-BXD: Quy trình, quy định kỹ thuật kiểm kê khí nhà kính và đo đạc, báo cáo, thẩm định giảm nhẹ phát thải khí nhà kính ngành xây dựng

Chương trình đào tạo kế hoạch/báo cáo giảm phát thải khí nhà kính được thiết kế dựa theo tiêu chuẩn ISO 14064, phù hợp với cả kiểm kê khí nhà kính theo Nghị định số 06/2022/NĐ-CP và Nghị định 119/2025/NĐ-CP; kiểm kê khí nhà kính theo chuẩn quốc tế (được sử dụng để thẩm tra/thẩm định; nộp báo cáo cho khách hàng/đối tác); tính toán dữ liệu trong báo cáo CBAM; tính toán tín chỉ carbon.

ISO 14064 là gì?

ISO 14064 là bộ tiêu chuẩn quốc tế về khí nhà kính (GHG – Greenhouse Gases), cung cấp nguyên tắc và yêu cầu để:

• Kiểm kê và báo cáo phát thải khí nhà kính
• Xây dựng và đánh giá dự án giảm phát thải
• Thẩm tra/xác minh thông tin khí nhà kính

Giúp doanh nghiệp quản lý phát thải một cách minh bạch, nhất quán và có thể kiểm chứng.

>> ISO 14064-1:2018

ISO 14064-1:2018: Đặc điểm kỹ thuật với hướng dẫn ở cấp tổ chức để định lượng và báo cáo phát thải và loại bỏ khí nhà kính phù hợp với đối tượng cần hiểu và áp dụng ISO 14064-1:2018 để thiết lập hệ thống tính toán và báo cáo khí nhà kính, đảm bảo minh bạch và nhất quán trong quản lý phát thải.

• Nguyên tắc và yêu cầu của ISO 14064-1:2018
• Cách định lượng, giám sát và báo cáo phát thải khí nhà kính (GHG) ở cấp tổ chức.
• Thực hành lập báo cáo phát thải GHG theo tiêu chuẩn quốc tế.
• Liên kết ISO 14064 với các sáng kiến bền vững và chiến lược giảm phát thải.

>> ISO 14064-2:2019

ISO 14064-2:2019: Đặc điểm kỹ thuật với hướng dẫn ở cấp dự án để định lượng, giám sát và báo cáo giảm phát thải khí nhà kính hoặc cải tiến loại bỏ phù hợp với các tổ chức hoặc cá nhân thực hiện dự án giảm phát thải khí nhà kính (năng lượng tái tạo, trồng rừng, thu giữ lưu giữ carbon...); tham gia vào thị trường carbon (tín chỉ carbon, cơ chế bù trừ phát thải); các tổ chức, cơ quan quản lý cần theo dõi và quản lý các chương trình giảm phát thải quốc gia hoặc khu vực.

• Giới thiệu ISO 14064-2:2019 và các nguyên tắc cốt lõi.
• Cách xác định ranh giới dự án và đường cơ sở phát thải.
• Kỹ thuật đo lường, giám sát và báo cáo giảm phát thải GHG.
• Liên kết ISO 14064-2 với các chương trình tín chỉ carbon và các sáng kiến quốc tế.
• Quy trình xác minh và chứng nhận dự án giảm phát thải.

>> ISO 14064-3:2019

ISO 14064-3:2019: Đặc điểm kỹ thuật với hướng dẫn xác minh và xác nhận các tuyên bố về khí nhà kính phù hợp dành cho các doanh nghiệp cần tuân thủ quy định hoặc yêu cầu của khách hàng, nhà đầu tư hoặc tham gia vào thị trường carbon.

• Nguyên tắc xác minh và xác nhận theo ISO 14064-3:2019.
• Quy trình đánh giá báo cáo phát thải khí nhà kính.
• Phương pháp thu thập và phân tích bằng chứng kiểm toán GHG.
• Cách xác định rủi ro, sai lệch trong báo cáo phát thải.
• Thực hành lập kế hoạch và thực hiện xác minh theo các tiêu chuẩn quốc tế.

10 điều khoản của tiêu chuẩn ISO 14064-1:2018

Điều khoản 1 - Phạm vi áp dụng

Quy định phạm vi áp dụng của tiêu chuẩn đối với hoạt động kiểm kê và báo cáo khí nhà kính ở cấp tổ chức. Đây là nền tảng xác định doanh nghiệp cần thực hiện những yêu cầu nào khi xây dựng hệ thống kiểm kê.

Điều khoản 2 - Tài liệu viện dẫn

Liệt kê các tài liệu và hướng dẫn liên quan được sử dụng làm căn cứ khi triển khai kiểm kê khí nhà kính, đảm bảo tính thống nhất và phù hợp với thông lệ quốc tế.

Điều khoản 3 - Thuật ngữ và định nghĩa 

Giải thích các khái niệm chuyên môn như: nguồn phát thải, bể hấp thụ khí nhà kính, phát thải trực tiếp, phát thải gián tiếp...

Điều khoản 4 - Nguyên tắc

ISO 14064-1 yêu cầu doanh nghiệp tuân thủ 5 nguyên tắc cốt lõi: phù hợp, đầy đủ, nhất quán, chính xác và minh bạch. Đây là cơ sở đảm bảo dữ liệu phát thải có độ tin cậy cao và có thể thẩm tra độc lập.

Điều khoản 5 - Ranh giới kiểm kê khí nhà kính

Doanh nghiệp phải xác định rõ:

• Xác định ranh giới tổ chức (các đơn vị, chi nhánh).

• Xác định ranh giới báo cáo (các loại phát thải trực tiếp và gián tiếp).

Điều khoản 6 - Định lượng phát thải và loại bỏ khí nhà kính

Quy định:

• Nhận dạng các nguồn và bể hấp thụ.

• Lựa chọn phương pháp định lượng.

• Thu thập dữ liệu hoạt động và lựa chọn hệ số phát thải.

Điều khoản 7 - Các hoạt động giảm thiểu

Các kế hoạch hoặc hành động của tổ chức nhằm giảm phát thải hoặc tăng cường việc loại bỏ khí nhà kính.

Điều khoản 8 - Quản lý chất lượng kiểm kê khí nhà kính

Thiết lập các quy trình quản lý dữ liệu, lưu trữ hồ sơ và kiểm soát chất lượng để giảm thiểu sai sót.

Điều khoản 9 - Báo cáo kiểm kê khí nhà kính 

Quy định nội dung và hình thức của báo cáo kiểm kê để công bố cho các bên liên quan.

Điều khoản 10 - Vai trò của tổ chức trong các hoạt động kiểm tra xác nhận

Chuẩn bị cho việc thẩm tra nội bộ hoặc bên thứ ba để xác nhận tính chính xác của báo cáo