Scope 1, 2, 3 là gì? Phân biệt phát thải khí nhà kính và cách tính cho doanh nghiệp

Khi doanh nghiệp thực hiện kiểm kê khí nhà kính hoặc xây dựng báo cáo ESG, một trong những khái niệm quan trọng nhất là Scope 1, Scope 2 và Scope 3. Đây là cách phân loại nguồn phát thải khí nhà kính theo tiêu chuẩn quốc tế, giúp doanh nghiệp xác định rõ lượng CO₂ phát sinh từ hoạt động trực tiếp đến chuỗi cung ứng.

Hiểu đúng Scope 1 2 3 là gì không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ quy định pháp lý mà còn là nền tảng để giảm phát thải, tham gia thị trường tín chỉ carbon và đáp ứng yêu cầu từ khách hàng quốc tế.

>>>Kiểm kê khí nhà kính là gì?

Tóm tắt nhanh

• Scope 1: phát thải trực tiếp từ doanh nghiệp
• Scope 2: phát thải gián tiếp từ điện năng
• Scope 3: phát thải từ chuỗi giá trị
• Scope 1 và 2 thường bắt buộc
• Scope 3 khuyến khích thực hiện (khách hàng quốc tế luôn yêu cầu)
• Áp dụng theo GHG Protocol và ISO 14064
• Là nền tảng báo cáo ESG và CBAM

Bảng tóm tắt

Pháp lý / Quy định về Scope 1 2 3

Quy định quốc tế

Phân loại Scope 1, Scope 2 và Scope 3 được quy định trong:

• GHG Protocol Corporate Standard
• ISO 14064-1
• Science Based Targets (SBTi)
• CDP Reporting

Trong đó:

Scope 1 và Scope 2 là bắt buộc trong kiểm kê khí nhà kính

Scope 3 được chuỗi cung ứng yêu cầu và khuyến nghị khi báo cáo ESG

Quy định tại Việt Nam

Theo quy định hiện hành:

• Luật Bảo vệ môi trường 2020
• Nghị định 06/2022/NĐ-CP về giảm phát thải khí nhà kính
• Nghị định số 119/2025/NĐ-CP: Sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 06/2022/NĐ-CP
• Quyết định 13/2024/QĐ-TTg ban hành danh mục phải kiểm kê
• Thông tư 01/2022/TT-BTNMT hướng dẫn kỹ thuật kiểm kê

Doanh nghiệp phải:

• Kiểm kê khí nhà kính
• Báo cáo phát thải
• Xây dựng kế hoạch giảm phát thải

Mặc dù văn bản pháp lý không nêu trực tiếp Scope 1 2 3, nhưng phương pháp kiểm kê theo ISO 14064 và GHG Protocol vẫn áp dụng phân loại này.

Vai trò của Scope 1,2,3 trong ESG

Scope 1 2 3 giúp:

• Đo lường phát thải toàn diện
• Xác định nguồn phát thải lớn
• Xây dựng mục tiêu Net Zero
• Đáp ứng yêu cầu khách hàng quốc tế

>>>ESG cho doanh nghiệp mới bắt đầu

Quy trình triển khai Scope 1 2 3

Sau khi tính:

Tổng Scope 1

Tổng Scope 2

Tổng Scope 3

Tổng phát thải

Doanh nghiệp xác định:

- Nguồn phát thải lớn

- Cơ hội giảm phát thải

- Lộ trình Net Zero

>>>Tín chỉ carbon là gì? Mua bán tín chỉ carbon

Chi phí / Thời gian triển khai

Lợi ích khi thực hiện Scope 3

- Đáp ứng yêu cầu khách hàng quốc tế

- Chuẩn bị CBAM

- Xây dựng Net Zero

- Nâng cao điểm xếp hạng ESG

FAQ (Câu hỏi thường gặp về scope 1,2,3)

Scope 1 2 3 có bắt buộc không?

Scope 1 và Scope 2 thường bắt buộc, Scope 3 khuyến nghị hoặc yêu cầu từ chuỗi cung ứng.

Scope 3 có cần làm không?

Nên thực hiện để đáp ứng ESG và yêu cầu chuỗi cung ứng.

Scope nào phát thải lớn nhất?

Thông thường Scope 3 chiếm lớn nhất.

Có thể làm Scope 1 2 trước không?

Có, nhiều doanh nghiệp triển khai theo từng giai đoạn.

Scope 1 2 3 áp dụng tiêu chuẩn nào?

GHG Protocol và ISO 14064.

Bạn chưa biết doanh nghiệp mình thuộc Scope nào?

Đăng ký tư vấn miễn phí để:

- Xác định Scope 1 2 3
- Đánh giá nhanh nguồn phát thải
- Nhận lộ trình kiểm kê khí nhà kính
- Chuẩn bị ESG và tín chỉ carbon

Liên hệ ngay để được chuyên gia hỗ trợ.