Việt Nam đang bước vào giai đoạn quản lý phát thải khí nhà kính theo hướng bắt buộc và có lộ trình rõ ràng. Sau cam kết Net Zero vào năm 2050 tại COP26, hàng loạt văn bản pháp lý đã được ban hành nhằm kiểm soát phát thải, xây dựng thị trường carbon và yêu cầu doanh nghiệp thực hiện kiểm kê khí nhà kính.

Hiện nay, các quy định kiểm kê khí nhà kính Việt Nam không còn chỉ dừng ở mức khuyến nghị mà đã trở thành nghĩa vụ pháp lý đối với nhiều doanh nghiệp phát thải lớn. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến ESG, CBAM, xuất khẩu và khả năng tham gia thị trường carbon trong tương lai.

Tóm tắt nhanh

• Việt Nam đã có khung pháp lý đầy đủ về kiểm kê khí nhà kính
• Doanh nghiệp phát thải lớn bắt buộc thực hiện
• Áp dụng theo Luật môi trường 2020, NĐ 06, NĐ 13 và NĐ 119, QĐ 699
• Liên quan trực tiếp đến CBAM và ESG
• Là nền tảng cho thị trường carbon Việt Nam
• Xu hướng quản lý sẽ ngày càng chặt hơn

>>>Kiểm kê khí nhà kính là gì? 

Bảng tóm tắt

>>>ISO 14064 là gì? 

Pháp lý/Quy định kiểm kê khí nhà kính Việt Nam

1. Khung pháp lý nền tảng về khí nhà kính tại Việt Nam

Luật Bảo vệ môi trường mới nhất 2020

Đây là văn bản nền tảng đầu tiên đưa nội dung dưới đây vào hệ thống pháp luật Việt Nam.

• Kiểm kê khí nhà kính
• Giảm phát thải
• Thị trường carbon

Luật quy định rõ:

• Doanh nghiệp phải tham gia kiểm kê theo lộ trình
• Nhà nước xây dựng cơ chế hạn ngạch phát thải
• Hình thành thị trường carbon nội địa

2. Quy định cốt lõi về kiểm kê khí nhà kính

Nghị định 06/2022/NĐ-CP về giảm phát thải khí nhà kính

Đây là văn bản quan trọng nhất hiện nay về quản lý phát thải khí nhà kính.

Nội dung chính gồm:

• Đối tượng phải kiểm kê
• Quy trình kiểm kê
• Lộ trình giảm phát thải
• Cơ chế trao đổi hạn ngạch và tín chỉ carbon

Nghị định 06 cũng là nền tảng pháp lý cho việc vận hành thị trường carbon Việt Nam trong tương lai.

3. Danh sách các doanh nghiệp bắt buộc kiểm kê khí nhà kính

Nghị định 13/2024/NĐ-CP ban hành danh mục phải kiểm kê

Nghị định này cập nhật:

• Danh sách doanh nghiệp phát thải lớn
• Các cơ sở phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính

Thay vì dùng danh mục cũ, Việt Nam chuyển sang cơ chế cập nhật linh hoạt hơn theo:

• Ngành nghề
• Quy mô phát thải
• Mức tiêu thụ năng lượng

Nghị định này cũng nêu 06 nhóm phải kiểm kê khí nhà kính: Năng lượng; Giao thông vận tải; Xây dựng; Các quá trình công nghiệp; Nông nghiệp, lâm nghiệp và sử dụng đất; Chất thải.

>>>Scope 1 2 3 là gì?

4. Danh sách bị phân bổ hạn ngạch, buộc phải kiểm kê khí nhà kính

Quyết định 699/QĐ-BNNMT: Danh mục doanh nghiệp 51 thí điểm phân bổ hạn ngạch phát thải khí nhà kính cho giai đoạn 2025–2026

5. Quy định mức độ xử phạt hành chính

Nghị định số 45/2022/NĐ-CP: Quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường (báo cáo KNK)

• Báo cáo từ cá nhân, hộ kinh doanh có thông tin không đúng, không đầy đủ - Mức phạt 5.000.000đ đến 10.000.000đ
• Cá nhân, hộ kinh doanh không làm báo cáo, thẩm định không đúng - Mức phạt 30.000.000đ đến 50.000.000đ
• Báo cáo từ tổ chức/doanh nghiệp có thông tin không đúng, không đầy đủ - Mức phạt 10.000.000đ đến 20.000.000đ
• Tổ chức/doanh nghiệp không làm báo cáo, thẩm định không đúng - Mức phạt 60.000.000đ đến 100.000.000đ

6. Quy định về thị trường carbon

Nghị định 119/2025/NĐ-CP Sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 06/2022/NĐ-CP

Đây là bước tiến quan trọng giúp Việt Nam chuyển từ “kiểm kê phát thải” sang “định giá carbon”.

Nội dung gồm:

• Sàn giao dịch carbon
• Hạn ngạch phát thải
• Tín chỉ carbon
• Cơ chế giao dịch

Điều này đồng nghĩa: Phát thải CO₂ trong tương lai sẽ gắn trực tiếp với chi phí tài chính.

7. Sàn giao dịch các bon Việt Nam

Nghị định 29/2026/NĐ-CP sàn giao dịch các bon trong nước

Tạo nền tảng pháp lý cho việc mua bán hạn ngạch phát thải và tín chỉ carbon. 

• Lần đầu tiên Việt Nam có sàn giao dịch carbon chính thức
• Giao dịch 2 loại chính: hạn ngạch phát thải & tín chỉ carbon
• Doanh nghiệp phải đăng ký hệ thống quốc gia trước khi giao dịch
• Thí điểm đến 2028 (miễn phí) → chính thức 2029 (thu phí)
• Có cơ chế xử phạt hành chính, hình sự, bồi thường

>>>Quy trình kiểm kê khí nhà kính

Doanh nghiệp nào bắt buộc kiểm kê khí nhà kính?

Các doanh nghiệp thuộc nhóm:

• Nhiệt điện
• Xi măng
• Sắt thép
• Hóa chất
• Giao thông vận tải
• Sản xuất công nghiệp lớn

thường nằm trong diện phải kiểm kê.

Đặc điểm chung:

• Tiêu thụ năng lượng lớn
• Phát thải CO₂ cao
• Có ảnh hưởng đến mục tiêu giảm phát thải quốc gia

Vì sao quy định này ngày càng quan trọng?

Không chỉ vì pháp luật Việt Nam.

Doanh nghiệp còn chịu áp lực từ:

• ESG
• CBAM của EU
• Khách hàng quốc tế
• Chuỗi cung ứng toàn cầu

Trong nhiều trường hợp, dù chưa bị pháp luật bắt buộc, doanh nghiệp vẫn phải kiểm kê để duy trì khách hàng xuất khẩu.

Quy trình/Triển khai kiểm kê khí nhà kính

Chi phí/Thời gian triển khai kiểm kê khí nhà kính

Yếu tố ảnh hưởng chi phí kiểm kê khí nhà kính

• Phạm vi 3

• Dữ liệu
• Số cơ sở
• Yêu cầu xác minh

Chi phí phát sinh nếu không tuân thủ kiểm kê khí nhà kính

Trong tương lai, doanh nghiệp có thể đối mặt với:

• Rủi ro pháp lý
• Mất khách hàng xuất khẩu
• Tăng chi phí CBAM
• Bị giới hạn hạn ngạch carbon

Lợi ích khi triển khai kiểm kê khí nhà kính sớm

• Chủ động ESG
• Giảm rủi ro pháp lý
• Chuẩn bị thị trường carbon
• Tăng lợi thế cạnh tranh

>>>Chi phí kiểm kê khí nhà kính là bao nhiêu? 

Câu hỏi thường gặp về kiểm kê khí nhà kính

Kiểm kê khí nhà kính có bắt buộc không?

Có với doanh nghiệp thuộc danh mục phát thải lớn.

Văn bản cơ bản nào quy định kiểm kê khí nhà kính?

Luật BVMT 2020, NĐ 06/2022, NĐ 13/2024 và NĐ 119/2025.

Doanh nghiệp nào phải kiểm kê?

Doanh nghiệp tiêu thụ năng lượng và phát thải lớn.

Có cần ISO 14064 không?

Có, vì kiểm kê khí nhà kinh theo NĐ 06 (gồm 02 phạm vi) hay theo yêu cầu của khách hàng (03 phạm vi) đều cần dùng ISO 14064-1 để kiểm kê và làm báo cáo.

Kiểm kê khí nhà kính liên quan gì đến CBAM?

Là dữ liệu nền tảng để tính phát thải và thuế carbon.

oanh nghiệp của bạn đã thuộc diện bắt buộc kiểm kê khí nhà kính chưa?

Đăng ký tư vấn để:

✅ Kiểm tra nghĩa vụ pháp lý
✅ Đánh giá mức phát thải
✅ Xây dựng lộ trình tuân thủ
✅ Chuẩn bị ESG, CBAM và thị trường carbon

Liên hệ ngay để được hỗ trợ!